راهنمای بیمار
راهنمای گام‌به‌گام برای بیمار و همراه او: ویزیت اول، آمادگی عمل، روزهای بعد از لاپاراسکوپی، مراقبت از زخم، فعالیت و بازگشت به کار و نشانه‌های فوری.
ویزیت اول
چه چیزی همراه بیاورید و چه سؤال‌هایی بپرسید تا از ویزیت جراحی بیشترین نتیجه را بگیرید.
چه چیزی همراه بیاورید؟
- جواب سونوگرافی، سی‌تی‌اسکن و آزمایش‌های قبلی، همراه با خود تصویرها اگر دارید
- گزارش عمل‌های قبلی، به‌خصوص عمل‌های شکم
- فهرست همهٔ داروها، از جمله رقیق‌کننده‌های خون، داروهای قند و مکمل‌ها
- سابقهٔ حساسیت دارویی و مشکل‌های قبلی با بیهوشی
- سابقهٔ بیماری قلب، ریه، قند، فشار خون و مصرف سیگار
پیش از ویزیت یادداشت کنید
- برآمدگی یا درد از کی شروع شده و چه چیزی آن را بیشتر می‌کند
- در کار روزانه چه محدودیتی ایجاد کرده
- کار شما چقدر با بلند کردن بار همراه است
در معاینه چه پیش می‌آید؟
برای فتق، پزشک کشاله یا شکم را در حالت ایستاده و خوابیده معاینه می‌کند و شاید از شما بخواهد سرفه کنید. لباس راحت بپوشید. اگر ترجیح می‌دهید همراهی کنارتان باشد، بگویید.
چه سؤال‌هایی بپرسید؟
- مشکل من دقیقاً چیست؟
- اگر عمل نکنم چه پیش می‌آید؟
- چه گزینه‌هایی دارم و خطر و فایدهٔ هر کدام چیست؟
- چه نوع بیهوشی لازم است؟
- کی به کار و ورزش برمی‌گردم؟
آمادگی پیش از عمل
ناشتا ماندن، داروها، سیگار و کارهایی که از چند روز پیش باید انجام بدهید. دستور پزشک و بیمارستان شما مقدم است.
این راهنما عمومی است. اگر دستور پزشک یا بیمارستان شما با آن فرق دارد، همان دستور را اجرا کنید.
داروها
داروی خود را خودسرانه قطع نکنید. دربارهٔ رقیق‌کننده‌های خون، آسپرین، داروهای قند و مکمل‌های گیاهی حتماً از پیش بپرسید که کدام باید ادامه پیدا کند و کدام تنظیم شود.
ناشتا ماندن
پیش از بیهوشی باید مدتی چیزی نخورید و ننوشید، چون پر بودن معده خطرناک است. ساعت دقیق را از بیمارستان بپرسید و همان را اجرا کنید.
سیگار و بیماری‌های همراه
ترک سیگار پیش از عمل به بهبود زخم و ریه کمک می‌کند، و هرچه زودتر بهتر. قند خون و فشار خون باید کنترل باشند. اگر روزهای قبل از عمل تب، سرماخوردگی یا عفونت پوستی پیدا کردید، به پزشک خبر بدهید.
برای روز عمل
- کسی را برای برگشتن به خانه هماهنگ کنید؛ بعد از بیهوشی رانندگی نکنید
- جواهرات، لاک ناخن و لنز را کنار بگذارید
- لباس گشاد بپوشید
- مدارک، جواب آزمایش‌ها و فهرست داروها را همراه ببرید
- برای روزهای اول در خانه کمک بگیرید
پیش از امضای رضایت‌نامه
باید بدانید چه عملی انجام می‌شود، چرا، چه خطرهایی دارد و چه گزینه‌های دیگری هست. هر سؤالی دارید همین‌جا بپرسید.
روزهای اول بعد از لاپاراسکوپی
درد شانه، نفخ، خستگی و آنچه در روزهای اول طبیعی است یا طبیعی نیست.
چه چیزهایی معمول است؟
- درد و کبودی کم دور برش‌ها
- نفخ و احساس پری شکم
- درد نوک شانه؛ گازی که در عمل برای باز کردن فضای شکم به‌کار می‌رود این درد را می‌دهد و معمولاً طی چند روز کم می‌شود
- خستگی و خواب‌آلودگی بعد از بیهوشی
- کمی تهوع در ساعت‌های اول
چه کارهایی کمک می‌کند؟
- مسکن را طبق دستور پزشک بخورید و صبر نکنید درد زیاد شود
- راه رفتن کوتاه را زود شروع کنید؛ به جریان خون و کم شدن نفخ کمک می‌کند
- غذای سبک بخورید و کم‌کم به غذای معمول برگردید
- آب کافی بنوشید و برای یبوست از پزشک راهنمایی بگیرید، چون زور زدن به محل عمل فشار می‌آورد
بعد از بیهوشی
در ۲۴ ساعت اول رانندگی نکنید، با دستگاه خطرناک کار نکنید و تصمیم مهم نگیرید. بهتر است در این مدت کسی کنارتان باشد.
چه چیزی طبیعی نیست؟
درد رو به افزایش، تب، استفراغ مداوم، قرمزی یا ترشح زخم، زردی، تورم یک ساق یا تنگی نفس طبیعی نیست. نشانه‌های فوری را ببینید.
مراقبت از زخم، بخیه و درن
پانسمان، حمام، بخیه و درن: چه کنید و کی به پزشک خبر بدهید. تیم پشتیبانی برای تعویض پانسمان و برداشتن بخیه هماهنگی می‌کند.
پانسمان
دستهایتان را پیش از دست زدن به زخم بشویید. پانسمان را طبق دستور پزشک عوض کنید و آن را تمیز و خشک نگه دارید.
حمام
زمان اولین حمام را از پزشک بپرسید. معمولاً دوش بهتر از نشستن در وان است. زخم را با ضربهٔ آرام خشک کنید و روی آن کرم یا پماد نزنید، مگر پزشک گفته باشد.
بخیه و چسب
بعضی بخیه‌ها خودشان جذب می‌شوند و بعضی باید کشیده شوند. بپرسید بخیهٔ شما کدام است و کی باید برداشته شود. چسب‌های روی زخم را نکنید؛ معمولاً خودشان جدا می‌شوند.
درن
اگر با درن مرخص شدید، طبق دستور پزشک مقدار و رنگ ترشح را یادداشت کنید، لوله را نکشید و محل آن را تمیز نگه دارید. درن را خودتان خارج نکنید.
چه چیزی را خبر بدهید؟
قرمزی رو به افزایش، گرمی، تورم، چرک یا بوی بد، باز شدن لبه‌های زخم، خونریزی که بند نمی‌آید یا تب.
کمک در منزل
تعویض پانسمان، برداشتن بخیه و خارج کردن درن در خدمات پشتیبانی آمده است. برای هماهنگی با شمارهٔ پشتیبانی تماس بگیرید.
فعالیت، بلند کردن بار و بازگشت به کار
راه رفتن زود شروع می‌شود و بلند کردن بار دیرتر. زمان دقیق شما را پزشک می‌گوید.
زمان بهبودی به نوع عمل، روش آن، سن و شغل شما بستگی دارد. عددی که برای دیگری درست بوده شاید برای شما درست نباشد، پس زمان خود را از پزشک بپرسید.
راه رفتن
از همان روزهای اول راه بروید و هر روز کمی بیشتر کنید. استراحت مطلق کمکی نمی‌کند و خطر لخته را بیشتر می‌کند.
بلند کردن بار
پس از عمل فتق یا عمل شکم، تا زمانی که پزشک می‌گوید بار سنگین بلند نکنید. این شامل سطل آب، کیسهٔ خرید سنگین و بچهٔ کوچک هم می‌شود. هنگام سرفه یا عطسه با دست یا بالش روی زخم فشار ملایم بیاورید.
رانندگی
وقتی دوباره رانندگی کنید که بدون درد بتوانید ترمز ناگهانی بگیرید و کمربند ببندید و دارویی که خواب‌آور باشد مصرف نکنید.
بازگشت به کار
کار پشت میز معمولاً زودتر ممکن است و کار سنگین دیرتر. نوع کار خود را برای پزشک شرح بدهید و اگر نامه لازم دارید، همان موقع بگیرید.
ورزش و رابطهٔ جنسی
ورزش سبک را وقتی شروع کنید که درد مانع نیست و ورزش سنگین را با نظر پزشک. رابطهٔ جنسی را هم وقتی از سر بگیرید که احساس راحتی می‌کنید.
کی فوری تماس بگیرم؟
فتق گیرافتاده، درد شدید شکم و نشانه‌های بعد از عمل که منتظر نوبت نمی‌مانند. در اورژانس با ۱۱۵ تماس بگیرید.
به اورژانس بروید یا با ۱۱۵ تماس بگیرید
- برآمدگی فتق که ناگهان سفت و دردناک شده و برنمی‌گردد، به‌خصوص با تهوع یا استفراغ
- تغییر رنگ پوست روی فتق
- درد شدید و ناگهانی شکم یا شکم سفت
- استفراغ مداوم با نفخ و نرفتن گاز و مدفوع
- دردی که به پایین سمت راست شکم رفته و بدتر می‌شود
- درد بالای شکم با تب و لرز یا زردی
- ضربهٔ شدید به شکم
- تنگی نفس ناگهانی، درد قفسهٔ سینه یا غش
بعد از عمل، همان روز خبر بدهید
- تب یا لرز
- قرمزی رو به افزایش، چرک یا باز شدن زخم
- خونریزی که با فشار بند نمی‌آید
- دردی که با مسکن کم نمی‌شود یا بدتر می‌شود
- استفراغ مداوم یا ناتوانی در خوردن و نوشیدن
- ناتوانی در ادرار کردن
- زردی پوست یا چشم
- تورم و درد یک ساق پا
اگر نتوانستید با کسی تماس بگیرید یا حالتان بد شد، منتظر جواب نمانید و به اورژانس بروید.